Þetta er eitt af þeim úrræðum sem stofnunin getur beitt til að draga úr áhrifum lyfjaskorts. Heimild þessi er veitt að undangengnu mati stofnunarinnar á öryggi við slíka breytingu. Úrræðið er einungis notað í sérstökum tilvikum, þegar ljóst þykir að án aðgerða kæmi upp íþyngjandi staða bæði fyrir sjúklinga og heilbrigðisstarfsmenn.
Lyfjafræðingar í apótekum athugið!
Lyfjafræðingar skulu upplýsa lyfjanotendur um að lyfið sé ekki markaðssett á Íslandi og sé þar af leiðandi í erlendum pakkningum þegar þeir nýta þessa heimild. Auk þess skal grein gerð fyrir mögulegum aukaverkunum lyfsins og öðrum upplýsingum sem kunna að vera nauðsynlegar við notkun lyfsins.
Þessi heimild á einungis við þegar um lyfjaávísun læknis er að ræða, ekki er heimilt að afgreiða undanþágulyfið í lausasölu.
Heimildir í gildi til að breyta lyfjaávísun læknis úr markaðssettu lyfi í undanþágulyf er að finna í sérlyfjaskrá (www.lyf.is). Á síðu hvers lyfs sem um ræðir er að finna bleikan lyfjaskortshnapp þar sem finna má upplýsingar og ráðleggingar. Auk þess er listi yfir gildandi heimildir aðgengilegur á forsíðu.
Umsóknir
Heildsölur sem hafa heimild til lyfsölu geta sótt um með því að fylla út rafrænt eyðublað. Lyfjastofnun bendir aðilum á þennan möguleika ef þörf er á með þeim tilgangi að draga úr áhrifum lyfjaskorts.
Upplýsingar um hvort verið er að vinna í ákveðinni heimild til útskipta er ekki hægt að veita fyrr en upplýsingarnar birtast í sérlyfjaskrá þar sem um er að ræða trúnaðarupplýsingar umsóknaraðila.
Hvaða lagaheimildir gilda?
Heimildina um að breyta lyfjaávísun læknis er að finna í 52. grein lyfjalaga, annarri málsgrein:
„Í sérstökum tilvikum, þegar skortur er á markaðssettu lyfi, getur Lyfjastofnun heimilað lyfjafræðingi að breyta lyfjaávísun í undanþágulyf, enda sé slík heimild veitt að undangengnu mati stofnunarinnar á öryggi við slíka breytingu.“
| Dags. | Skráð lyf | Norrænt vrn | Undanþágulyf | Norrænt vnr | Gildistími | Nánari upplýsingar |
| 2.10.2024 | Galantamin STADA 8 mg forðahylki 30 stk. | 564124 | Galantamin Parlogis 8 mg forðahylki 30 stk. | 999683 | 16.1.2025- 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í hollenskum umbúðum. Galantamin STADA 8 og 16 mg - Lyfjastofnun |
| 21.02.2025 | Fucithalmic 10 mg/g augndropar | 507916 | Fucithalmic 10 mg/g augndropar Fucithalmic Parlogis 10 mg/ml augndropar | 999021 971535 | 21.2.2025- 3.3.2026 | |
| 27.3.2025 | Galantamin STADA 16 mg forðahylki 84 stk. | 059059 | Galantamin Parlogis 16 mg forðahylki 30 stk. Galantamin Parlogis 16 mg forðahylki 84 stk | 959725 990251 | 27.3.2025 -3.3.2026 | Undanþágulyfið er í hollenskum umbúðum Galantamin STADA 8 og 16 mg - Lyfjastofnun |
| 1.4.2025 | Finasterid STADA 1 mg filmuhúðuð tafla 30 stk | 528076 | Finasterid Parlogis 1 mg 30 stk | 959730 | 1.4.2025-3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum umbúðum. |
| 07.5.2025 | Anastrozole Alvogen 1 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 496889 | Anastrozole Devatis 1 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 959742 | 07.5.2025-3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum umbúðum. |
| 11.7.2025 | Naproxen Viatris 500 mg töflur | 142034 | Bonyl 500 mg 100 stk. | 965579 | 11.7.2025 - 6.2.2026 | Undanþágulyfið er í dönskum umbúðum. |
| 16.7.2025 | Prasugrel Viatris 5 mg 30 stk. | 390587 | Prasugrel 5 mg filmuhúðuð tafla 28 stk. | 990273 | 16.7.2025 - 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í enskum umbúðum. |
| 26.8.2025 | Duspatalin Retard 200 mg hart forðahylki 30 stk | 171762 | Duspatal Retard 200 mg forðahylki 30 stk Duspatal Retard 200 mg forðahylki 100 stk | 986661 975117 | 26.8.2025- 3.3.2026 15.12.2025- 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 28.11.2025 | Nevanac 1 mg/ml augndropar, dreifa 5 mg glas | 141063 | Nevanc 1 mg/ml augndropar, 5 ml | 953589 | 28.11.2025-3.2.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 15.12.2025 | Zesuva 25 mg hart hylki, 28 stk | 119497 | Sunitinib Bluefish 25 mg hart hylki, 28 stk | 992682 | 15.12.2025-3.3.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum |
| 17.12.2025 | Lerkanidipin Actavis 10 mg filmuhúðuð tafla 98 stk | 065945 | Corifeo 10 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 989824 | 17.12.2025- 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 17.12.2025 | Lerkanidipin Actavis 20 mg filmuhúðuð tafla 98 stk | 065956 | Corifeo 20 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 993921 | 17.12.2025-7.1.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 19.12.2025 | Cytotec 0,2 mg 60 stk | 003455 | CYTOTEC 200 mcg tafla 60 stk | 989732 | 19.12.2025 - 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í breskum pakkningum |
| 22.12.2025 | Stesolid 2 mg 25 stk. | 539551 | Diazepam 2 mg 28 stk. töflur | 980343 | 22.12.2025 - 19.2.2026 | Undanþágulyfið er í breskum pakkningum. Mikilvægt er að lyfjafræðingar upplýsi lyfjanotendur um að undanþágulyf er með enskum áletrunum á fylgiseðli og ekki rauður þríhyrningur sem alla jafna á að vera á slíkri pakkningu. |
| 22.12.2025 | Stesolid 2 mg 100 stk. | 539577 | Diazepam 2 mg 28 stk. töflur | 980343 | 24.12.2025 - 19.2.2026 | Undanþágulyfið er í breskum pakkningum. Mikilvægt er að lyfjafræðingar upplýsi lyfjanotendur um að undanþágulyf er með enskum áletrunum á fylgiseðli og ekki rauður þríhyrningur sem alla jafna á að vera á slíkri pakkningu. |
| 5.1.2026 | Zesuva 12,5 mg hart hylki, 28 stk | 190030 | Sunitinib Bluefish 12,5 mg hart hylki, 28 stk | 980440 | 5.1.2026 - 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum |
| 6.1.2026 | Epiduo 0,1 %/2,5% hlaup 60 g | 408675 | Epiduo 0,1/2,5% hlaup 60 g | 985075 | 6.1.2026 -6.2.2026 | Undanþágulyfið er í sænsk/finnskum pakkningum |
| 12.1.2026 | Zesuva 50 mg hart hylki, 28 stk | 585193 | Sunitinib Bluefish 50 mg hart hylki, 28 stk | 993871 | 12.1.26 -6.2.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum |
| 29.1.2026 | Suboxone 8 mg/ 2mg, 28 stk. | 520546 | Buprenorfina + Naloxona 8 mg + 2mg , 28 stk. | 965086 | 29.1.2026 - 1.3.2026 | Undanþágulyfið er í portúgölskum pakkningum. Mikilvægt er að lyfjafræðingar upplýsi lyfjanotendur um að undanþágulyfið er ekki merkt með rauðum varúðarþríhyrningi sem alla jafna á að vera á slíkri pakkningu. |
| 29.1.2026 | Suboxone 2 mg/ 0,5 mg, 28 stk. | 462302 | Buprenorfina + Naloxona 2mg + 0,5mg, 28 stk. | 961427 | 29.1.2026 - 1.3.2026 | Undanþágulyfið er í portúgölskum pakkningum. Mikilvægt er að lyfjafræðingar upplýsi lyfjanotendur um að undanþágulyfið er ekki merkt með rauðum varúðarþríhyrningi sem alla jafna á að vera á slíkri pakkningu. |
| 4.02.2026 | Atenolol Viatris 25 mg 98 stk. filmuhúðaðar töflur | 555448 | Atenolol Parlogis 25 mg 100 stk. töflur | 990053 | 4.2.2026-3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 4.02.2026 | Decutan 10 mg mjúk hylki 30 stk | 022904 | Isogalen 10 mg mjúk hylki 30 stk | 957936 | 4.2.2026- 1.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum. Lyfjafræðingur skal fylgja gátlista lyfjafræðinga fyrir afgreiðslu á Decutan þegar heimild þessi er nýtt. Með undanþágulyfinu skal afhenda lyfjanotendum afrit af fylgiseðli fyrir Decutan 10 mg. Sjá nánar frétt. |
| 5.2.2026 | Ramíl 2,5 mg 100 stk. | 046269 | Ramipril STADA 2,5 mg 100 stk. | 969717 | 5.2.2026 - 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |
| 5.2.2026 | Ramíl 5 mg 100 stk. | 049678 | Ramipril STADA 5 mg 100 stk. | 990582 | 5.2.2026 - 3.3.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum pakkningum |