Þetta er eitt af þeim úrræðum sem stofnunin getur beitt til að draga úr áhrifum lyfjaskorts. Heimild þessi er veitt að undangengnu mati stofnunarinnar á öryggi við slíka breytingu. Úrræðið er einungis notað í sérstökum tilvikum, þegar ljóst þykir að án aðgerða kæmi upp íþyngjandi staða bæði fyrir sjúklinga og heilbrigðisstarfsmenn.
Lyfjafræðingar í apótekum athugið!
Lyfjafræðingar skulu upplýsa lyfjanotendur um að lyfið sé ekki markaðssett á Íslandi og sé þar af leiðandi í erlendum pakkningum þegar þeir nýta þessa heimild. Auk þess skal grein gerð fyrir mögulegum aukaverkunum lyfsins og öðrum upplýsingum sem kunna að vera nauðsynlegar við notkun lyfsins.
Þessi heimild á einungis við þegar um lyfjaávísun læknis er að ræða, ekki er heimilt að afgreiða undanþágulyfið í lausasölu.
| Dags. | Skráð lyf | Norrænt vrn | Undanþágulyf | Norrænt vnr | Gildistími | Nánari upplýsingar |
| 27.3.2025 | Galantamin STADA 16 mg forðahylki 84 stk. | 059059 | Galantamine 16 mg hart forðahylki 30 stk. Galantamin KRKA 16 mg forðahylki 84 stk | 959725 990251 | 27.3.2025 - 3.11.2026 15.5.2026 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í hollenskum umbúðum. Undanþágulyfið er í dönskum umbúðum. |
| 07.5.2025 | Anastrozole Alvogen 1 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 496889 | Anastrozole Devatis 1 mg filmuhúðuð tafla 100 stk | 959742 | 07.5.2025 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum umbúðum. |
| 11.7.2025 | Naproxen Viatris 500 mg töflur | 148248 | Bonyl 500 mg 100 stk. | 965579 | 11.7.2025 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í dönskum umbúðum. |
| 16.7.2025 | Prasugrel Viatris 5 mg 30 stk. | 390587 | Prasugrel 5 mg filmuhúðuð tafla 28 stk. | 990273 | 16.7.2025 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í enskum umbúðum. |
| 15.12.2025 | Zesuva 25 mg hart hylki, 28 stk | 119497 | Sunitinib Bluefish 25 mg hart hylki, 28 stk | 992682 | 15.12.2025-3.11.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum. |
| 5.1.2026 | Zesuva 12,5 mg hart hylki, 28 stk | 190030 | Sunitinib Bluefish 12,5 mg hart hylki, 28 stk | 980440 | 5.1.2026 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum. |
| 12.1.2026 | Zesuva 50 mg hart hylki, 28 stk | 585193 | Sunitinib Bluefish 50 mg hart hylki, 28 stk | 993871 | 12.1.26 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum pakkningum. |
| 25.2.2026 | Ropinirole Alvogen 2 mg forðatöflur 84 stk | 379796 | Rolpryna 2 mg forðatöflur 84 stk Ropinostad 2 mg forðatafla 84 stk Ropinirol 2 mg forðatafla 84 stk | 965464 972967 966515 | 25.2.2026 - 3.11.2026 21.5.2026 - 3.11.2026 25.8.2026 - 3.11.2026 9.10.2026- 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í tékkneskum pakkningum. Undanþágulyfið er í dönskum umbúðum. Undanþágulyfið er í þýskum umbúðum. Ropinirol Krka 2 mg er í DK/FI/SE pakkningum |
| 15.9.2026 | Lerkanidipin Actavis 10 mg filmuhúðuð tafla 98 stk. | 065945 | Corifeo 10 mg filmuhúðuð tafla 100 stk. | 989824 | 15.9.2026 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í þýskum umbúðum. |
| 17.9.2026 | Zoledronic Acid Teva 4 mg/5ml innrennslisþykkni, lausn | 114178 | Zoledronic Acid Teva 4 mg/5ml innrennslisþykkni, lausn | 961396 | 17.09.2026 - 31.12.2026 | Undanþágulyfið er í sænskum umbúðum. |
| 21.9.2026 | Galantamin STADA 8 mg forðahylki 84 stk. | 564124 | Galantamin Parlogis 8 mg 30 stk. | 999683 | 21.9.2026 - 3.11.2026 | Undanþágulyfið er í hollenskum umbúðum. |
| 23.9.2026 | Cotrim 80/400 mg tafla 30 stk. | 584306 | Co-Trimoxazole 80/400 mg tafla 28 stk. (frá Tillomed) Co-Trimoxazole 80/400 mg tafla 28 stk. (frá Crescent) | 972601 972601 | 23.9.2026-3.11.2026 25.9.2026-3.11.2026 | Undanþágulyfin eru í enskum umbúðum. |
| 5.10.2026 | Febuxostat Krka 80 mg tafla 28 stk. | 560982 | Febuxostat Tillomed 80 mg tafla 28 stk. | 976274 | 05.10.2026- 23.10.2026 | Undanþágulyfið er í enskum umbúðum. |
| 9.10.2026 | Epiduo hlaup 0,1 % / 2,5 % 60 g | 408675 | Epiduo hlaup 0,1 % / 2,5 % 60 g | 985075 | 9.10.2026- 3.11.2026 | Lyfið er í sænsk/finnskum umbúðum |
Heimildir í gildi til að breyta lyfjaávísun læknis úr markaðssettu lyfi í undanþágulyf er að finna í sérlyfjaskrá (www.lyf.is). Á síðu hvers lyfs sem um ræðir er að finna bleikan lyfjaskortshnapp þar sem finna má upplýsingar og ráðleggingar. Auk þess er listi yfir gildandi heimildir aðgengilegur á forsíðu.
Umsóknir
Heildsölur sem hafa heimild til lyfsölu geta sótt um með því að fylla út rafrænt eyðublað. Lyfjastofnun bendir aðilum á þennan möguleika ef þörf er á með þeim tilgangi að draga úr áhrifum lyfjaskorts.
Upplýsingar um hvort verið er að vinna í ákveðinni heimild til útskipta er ekki hægt að veita fyrr en upplýsingarnar birtast í sérlyfjaskrá þar sem um er að ræða trúnaðarupplýsingar umsóknaraðila.
Hvaða lagaheimildir gilda?
Heimildina um að breyta lyfjaávísun læknis er að finna í 52. grein lyfjalaga, annarri málsgrein:
„Í sérstökum tilvikum, þegar skortur er á markaðssettu lyfi, getur Lyfjastofnun heimilað lyfjafræðingi að breyta lyfjaávísun í undanþágulyf, enda sé slík heimild veitt að undangengnu mati stofnunarinnar á öryggi við slíka breytingu.“